Toespraak over de hoofdgedachten door zijne
Al Heiligheid de Oecumenisch Patriarch Bartolomeus
bij de aanvang van de Synaxis van de Hoofden van de Lokale Orthodoxe Kerken
Chambésy Geneve 22 januari 2016)

Gezegende en geliefde broeders in de Heer, Hoofden van de lokale zeer heilige Orthodoxe Kerken en geëerde vertegenwoordigers van broeder Primaten die hier zelf niet konden aanwezig zijn, en allen die hen vergezellen.

Welkom op deze heilige plaats van onze zeer heilige Kerk van Constantinopel, dit centrum gewijd aan de dienst van de Panorthodoxe eenheid, dat gedurende decennia vele Inter-orthodoxe en Panorthodoxe ontmoetingen verwelkomde en nog verwelkomt, en getimmerd heeft aan de eenheid van onze zeer heilige Orthodoxe Kerk en die eenheid ook bevorderd heeft.

Bij de openingsplechtigheid van de Synaxis van de Primaten van de Orthodoxe Kerk met Z.A. de Oecumenische Patriarch Bartholomeos

24642123116_498922d1c7

Z.A. de Oecumenische Patriarch Bartholomeos

Wij bidden met heel ons hart dat uw verblijf hier voor ieder van u bevredigend moge zijn en u volledig moge bevallen, terwijl uw werk moge geleid worden door de adem van de Heilige Geest opdat het voldoende vruchten moge dragen voor de liefde en de verlichting van de lichaam van de Kerk tot meerde eer van God.

Zoals we weten zou deze Synode gehouden worden in onze zetel, maar uitzonderlijke omstandigheden, die sommigen van onze broeders beletten daarheen te reizen verplichtten ons onze bijeenkomst naar hier te verplaatsen. Wij danken u allen voor uw begrip voor deze noodzakelijke wijziging en voor uw instemming naar hier te komen om het heilig doel van deze Synode te verwezenlijken.

Inderdaad, elke Synode waarop wij bijeenkomen, en die is toevertrouwd aan Gods goedgunstigheid en genade over het leiderschap van Zijn zeer heilige Kerk, is geheiligd. Deze bijzondere Synode heeft een speciaal karakter omdat ze gebonden is aan het fundamenteel kerkelijk principe van de conciliariteit voor zover het gaat om het eerste doel, namelijk de voorbereiding van de komende convocatie, zo God het wil, van het Heilig en Groot Concilie van onze zeer heilige Orthodoxe Kerk.

Wij zijn hier dus bijeengekomen om een waarlijk geheiligde verplichting te vervullen en precies daarom hebben wij nood aan de steun en de verlichting van de Heilige Geest, maar evenzeer aan de goede wil van ieder van ons, boven elke vorm van eigenbelang, opdat onze beslissingen mogen bijdragen tot de realisatie het Heilig en Groot Concilie, die we reeds aangekondigd hebben.

24642129346_f8289071f1

Tijdens de werkvergadering met al de Primaten van de Lokale Orthodoxe Kerken met hun medewerkers

Want de Goddelijke Voorzienigheid  gaf ons het voorrecht en de zware plicht vorm te geven aan de visies van onze voorgangers, die meer dan vijftig jaar geleden het idee opperden om dit Concilie bijeen te roepen. Op ons rust nu de grote verantwoordelijkheid om de tijd in te korten, die al te lang duurde, om zonder verder uitstel de visie om te vormen tot werkelijkheid. Uiteindelijk wordt dit van ons verwacht niet alleen door onze laatste voorgangers, maar ook door Gods gelovige mensen, en evenzeer door de Christenen buiten de canonieke grenzen van onze Kerk. Dit is waarom elk verder uitstel in het realiseren van het Concilie enkel de vijanden van onze Kerk zal verblijden en de Vijand die zich verheugd in het kwade.

Tijdens de Pontificale Goddelijke Liturgie met alle Primaten van de Orthodoxe Kerk voorgegaan door Z.A. de Oecumenische Patriarch Bartholomeos

Onze Synode heeft een heel bijzondere betekenis omdat zij van de voorbereiding de zaken en aspecten moet oplossen die nog hangende zijn en moet spreken over de globale voorbereiding van het Heilig en Groot Concilie. In dit verband willen wij u herinneren aan uw liefde voor de basis principes, die wij al aanvaard hebben en vastgelegd hebben in formele beslissingen en die wij natuurlijk tot het einde zullen respecteren en naleven.

1. Op de agenda
Zoals we weten werd de agenda bepaald door de Panorthodoxe beslissing van de eerste Preconciliaire Panorthodoxe Conferentie (1976) en behelst de volgende tien punten volgens de Akten van het Overleg:

a)    Orthodoxe Diaspora
b)     Zelfbestuur en de wijze van verkondiging
c)    Zelfstandigheid en de wijze van verkondiging
d)    De Diptieken
e)    Een gezamenlijke kalender
f)    Obstakels van het huwelijk
g)    Aanpassing van de kerkelijke regels van de vasten
h)    Relaties van de Orthodoxe Kerken met de rest van de christelijke wereld
i)     Orthodoxie en de Oecumenische Beweging
j)    Bijdrage van de lokale Orthodoxe Kerken aan het behoud van de christelijke idealen voor vrede, vrijheid, broederschap en liefde tussen de volkeren, en de opheffing van elke vorm van discriminatie.

Volgens de heersende verordeningen moet elk van de bovenvermelde items voorbereid moeten worden zodat ze kunnen onderzocht worden door een speciale Inter-orthodoxe Commissie. dat regelmatig zou samenkomen tot zij tot een unanieme verklaring kwamen van de tekst in kwestie, die vervolgens zou goedgekeurd worden door een Preconciliair Panorthodox Overleg dat items zou voorleggen ter discussie aan het Heilig en Groot Concilie.

Van de bovenstaande thema’s zijn er al acht goedgekeurd door de Preconciliaire Panorthodoxe Conferentie, terwijl er nog twee, over het zelfbestuur en over de Diptieken, geen unaniem akkoord kregen in de periodieke ontmoetingen van de Preconciliaire Conferentie en dus nog niet konden voorgelegd worden aan de Preconciliaire Conferentie om als compromis voorgelegd te worden aan het Heilig en Groot Concilie.

Gezien de huidige evolutie van de situatie waarin we verkeren, waren we genoodzaakt ofwel de realisatie van de Heilige en Grote Synode uit te stellen tot er een akkoord bereikt werd over deze twee items of toch bijeen komen over de acht voorgelegde items.

Hierop volgde een Pan-orthodoxe beslissing het Concilie toch bijeen te roepen over de acht thema’s die een unanieme goedkeuring kregen van het Preconciliaire Conferentie.

Vervolgens besliste onze Synaxis in maart 2014 unaniem om de Heilige en Grote Synode bijeen te roepen in 2016 nadat een speciale Inter-orthodoxe Commissie eerst de volgende acties had ondernomen rond Pasen 2015:

a)    de revisie van de teksten goedgekeurd door het Derde Preconciliair Overleg over: Orthodoxie en de Oecumenische Beweging; Relaties van de Orthodoxe kerken met de rest van de Christen wereld; en Bijdrage van de Orthodoxe Kerken aan de het bewaren van de vrede, etc.

b)   de opmaak van de teksten uit de Tweede Preconciliair Confernetie over: Aanpassing van de kerkelijke regels over vasten; obstakels van het huwelijk; en een gemeenschappelijke kalender.

c)    Indien mogelijk (“het is wenselijk”), de discussie over de punten van Zelfbestuur en de Diptieken door het Voorbereidend Orgaan met het oog op bereiken van unanimiteit.

Dit speciale orgaan heeft haar taak volbracht binnen de opgelegde tijdspanne met betrekking tot de punten a) en b), werkend tot de vooravond van de Grote Week van 2015, maar was niet in staat, door gebrek aan tijd, om de wens van de Synaxis over punt c) te vervullen.

Daardoor bleven er voor het Heilig en Groot Concilie enkel de acht punten over die de goedkeuring gekregen hadden van de Preconciliaire Panorthodoxe Conferentie zoals voorzien in de verordeningen.

Ondertussen en ondanks wat unaniem was afgesproken, drukten sommige Kerken hun wens uit en vroegen zelfs dat het Heilig en Groot Concilie zou uitgesteld worden tot dit besproken werd en een unanieme akkoord bereikt werd over Autokefalie en Diptieken en ook over de teksten van de Tweede Preconciliair Panorthodox Conferentie (1982) over het hierboven vermelde speciale overleg. Wat de laatste twee punten betreft, kunnen wij niet anders dan onze verwondering uitdrukken voor dergelijk verzoek, wetende dat de beslissing van onze Synaxis in 2014 helemaal geen radicale herziening voorzag van deze teksten, maar gewoonweg de opstelling door het speciale overleg; daarom verbood de voorzitter elke radicale herziening aangezien dit een overtreden en een overstijgen zou zijn van het mandaat door onze Synaxis aan het Overlegorgaan gegeven. De vraag van een deel van onze Kerken om deze teksten te herzien zou opnieuw een algemene en unanieme beslissing nodig maken van de Synaxis der Primaten, anders dan wat beslist was in 2014 over een eenvoudige opstelling van de teksten, een bewerking die niet zou raken aan de basisinhoud van de bewuste teksten.